امتیاز کاربران: 

دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران

Word
31
102 KB 
31796
مشخص نشده
مشخص نشده
قیمت جدید: ۳,۱۰۰ تومان
دانلود مقاله
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران

    مقدمه

    نهضت مردم ایران به رهبری روحانیت در واقعه تنباکو از درخشانترین صفحات تاریخ سیاسی معاصر ایران به شمار می‌رود و بیشتر مشروطه نویسان به دو جهت آن را مبداء و پیش درآمد انقلاب مشروطیت شمرده‌اند:

    اولی اینکه مردم تا آن زمان مرعوب دولت بودند و خود را در مقابل اقتدارات دولت استبدادی و شاه زبون و ناتوان تصور می کردند ولی به واسطه کامیابی در انقلاب انحصار تنباکو جرأت و جسارت پیدا کرده و فهمیدند در مقابل اراده شاه و دولت می توان پایداری کرد و با یک قیام عمومی ممکن است منافع خود را حفظ کنند و شاه را که صاحب اختیار کل و حاکم بر تقدیرات ملت است، مجبور به تسلیم نمایند و این فکر و اندیشه، تخمی از کامیابی در دل‌ها کاشت و در مقابل تسلیم و رضا در پیشگاه زور و قلدوری ، روح مقاومت و پایداری به وجود آورد. و دوم اینکه چون این نهضت عمومی بنا بر احکام علمای روحانی در سر تا سر ایران بر پا شد و با کامیابی آنها خاتمه یافت اقتدار زیادی نصیب آنان گردید و شاه و درباریان که شکست خورده از این مبارزه بیرون آمدند بیش از پیش مرعوب نفوذ و قدرت روحانیت شدند و طبعاً نهضت مشروطیت هم که به دستیاری عده‌ای از علما بزرگ و مرجع تقلید بر پا گشت قدرتیکه در نتیجه ‌ انقلاب انحصار دخانیات نصیب روحانیون شده بود و اقتداریکه پس از آن واقعه بدست آورده بودند کمک شایانی در پیشرفت نهضت مشروطه و برقراری حکومت ملی نمود.

    در واقع جنبش تنباکو مهمترین حرکت اجتماعی مردم پیش از نهضت مشروطیت بود، هر چند به ظاهر به اعتراض اجتماعی بر یک امتیاز اقتصادی می‌ماند اما در واقع تجربه‌ای سیاسی برای نزدیک شدن و هماهنگی بین اقشار مختلف جامعه از جمله تجار و بخشی از روحانیون در مقابله با نفوذ اقتصادی و سیاسی قدرت های بیگانه در کشور بود از سوی دیگر آن را واکنشی در مقابل ضعف حاکمیت سیاسی و به گونه‌ای تحمیل نظر عمومی به دولت نیز می‌توان محسوب داشت. این نوع مخالفت علنی و جدی با نظام استبدادی قاجاری تا بدین وسعت و گستردگی تا وقوع تحریم تنباکو سابقه نداشت.

    این نهضت سرآغاز مبارزه جدی و تقابل دو نهاد روحانیت و سلطنت به شمار می رود و با قیام روحانیت در مقابل امتیاز تالبوت ضربه سختی بر مشروعیت سلطنت وارد آمد و مقام شاهی که تا آن زمان نوعی حقانیت معنوی نزد مردم داشت و از شاه به عنوان ظل الله یاد می‌شد در مقابل با نهاد روحانیت به آسانی وجاهیت خود را از دست داد و این جنبش که در پی واگذاری امتیاز انحصار خرید و فروش توتون و تنباکو در داخل و خارج از ایران به وجود آمد نتایج مطلوبی به بار آورد که در این مقاله به طور مختصر به آن می پردازیم.

    واگذاری امتیاز:

    امتیاز تنباکو، یکی از امتیازاتی بود که در اواخر قرن نوزدهم میلادی (اوایل قرن چهاردهم هجری) به یک کشور بیگانه (انگلیس) اعطا شد. مقدمات واگذاری این امتیاز در اثنای سومین سفر ناصرالدین شاه به اروپا در سال 1889 م/ 1306 ه. در لندن انجام شد، نمایندگان کمپانی انگلیسی به ایران آمد.

    دولت انگلیس از همان آغاز ورود  شاه به لندن، ماژورتالبوت صاحبت اصلی امتیاز را مأمور پذیرایی از هیأت ایرانی کرد، همو در جریان این پذیرایی اطلاعات خود را درباره محصول تنباکوی ایران تکمیل نموده و به بحث و گفتگو در روند کارها پرداخت. [1]

    تالبوت که از منسوبان و نزدیکان لرد سالیسبوری صدر اعظم انگلیس بود از همان آغاز، خصوصاً به توسط سردر اموند ولف- سفیر انگلیس در ایران- و نیز میرزا ملکم خان در جریان بسیاری از مسائل ایرن قرار داشت و در پی اخذ امتیاز از شاه ایران بود، حمایت در اموند ولف و رشوه دادن تالبوت به امین السلطان صدر اعظم ناصرالدین شاه که در این سفر به همراهی اعتماد السلطنه و عده ای دیگر در التزام شاه بودند، کارها را بر وفق مراد ساخت و مقدمات واگذاری امتیاز فراهم شده.[2]

    قرار و مدارها گذاشته شد و تالبوت تدارک شرکتی ر ا دید که به کمک آن به عملیات وسیعی در ایران دست زند و بدین قرار شرکت رژی پا گرفت، در تأسیس این شرکت سرمایه‌داران انگلیسی و خود دولت انگلس دست داشت و تا تشکیل کامل شرکت رژی و تأمین سرمایه ‌(000/000/650) لیره و سفر تالبوت به ایران چند ماهی گذشت.

    زمانی که تالبوت از پاریس عازم ایران بود نامه‌ای به امین السطلان صدر اعظم ایران نوشت و در آن میزان رشوه پرداختنی را تعیین و تقبل کرد، ترجمه این نامه از این قرار است:

    «اینجانب ماژور تالبوت تعهد می‌کنم که برای حضرت اشرف امین السلطان و اعلیحضرت شاه ایران به حضرت اشرف مبلغ چهل هزار لیره استرلینگ بپرداریم. ده هزار لیره از این مبلغ را روز تفویض امتیاز رژی، ده هزار لیره دیگر از این مبلغ را از اولین روزی که امتیاز رژی به موقع اجرا گذارده شد و بیست هزار لیره بقیه را دو ماه پس از اجرای امتیاز نامه رژی ، پاریس 1889» [3]

    از همین رو زمانی که تالبوت وارد تهران شد به طور مخفیانه در سفارت انگلیس اقامت کرده و قرار امتیاز تنباکو را در 28 رجب 1307 ه.ق ( 20 مارسی 1890 م) به امضاء شاه رسید.

    مفاد امتیاز نامه :

    الف) تعهدات دولت ایران نسبت به کمپانی:

    خرید و فروش و عمل آوردن توتون و تنباکو در داخل و خارج کشور تا مدت 5 سال در انحصار تالبوت و شرکا قرار می‌گیرد 2- صاحبان امتیاز به منظور تعیین مقدار توتون و تنباکو حق دارند آگاهی را ازپ زارعین کسب نمایند و دولت اسباب تسهیل آن را فراهم نماید، 3- حمل و نقل توتون و تنباکو به ایران قدغن است مگر به اجازه کمپانی، کسانی که خلاف این قانون عمل کند مورد مجازات و سیاست قرار می‌گیرد. 4- دولت ایران متعهد می‌شود عوارض گمرکی و سایر مالیات ‌هایی که از توتون و تنباکو گرفته می‌شد تا مدت 50 سال افزایش ندهد.

    5- صاحبان امتیاز می‌توانند تمام حقوق و امتیازهایی که به ایشان داده شده به هرکسی بخواهند واگذار کنند.

    6- زارعان موظفند به محض فراهم شدن محصول به نزدیکترین وکیل کمپانی اطلاع دهند،

    7- زارعان می‌توانند محصول خود را پیش فروش کنند.

    ب) تعهدات کمپانی نسبت به دولت ایران:

    کمپانی موظف است هر ساله مبلغ پانزده هزار لیره انگلیسی به عنوان حق انحصار به دولت ایران بپردازد. 2- عواید کمپانی پس از تعیین هزینه‌ها به علاوه پنج درصد کسر می‌شود و از مابقی یک چهارم به خزانه دولت پرداخت می‌شود 3- صاحبان امتیاز متعهد می‌شوند تمامی مقدار توتون و تنباکو را به صورت نقد خریداری کنند اما در مورد  قیمت باید ما بین صاحبان امتیاز نامه و زارع موافقت و رضای طرفین ملحوظ شود. همچنین در ماده‌ای از این امتیاز نامه قید شده است که در صورت بزو اختلاف بین دولت ایران و هیئت مدیره صاحبان امتیاز موضوع را به حکم مشترک ارجاع کنند و در صورت عدم موافقت به نظر این حکم ، داوری یکی از نمایندگان اتریش، آلمان یا آمریکا و مجارستان مقیم تهران را در نهایت بپذیرند. [4]

    مخالفین با این قرارداد:

    همانطور که از مفاد قرارداد بر می آید سه گروه به طور مستقیم در معرض فعالیت 4 رژی قرار گرفتند. زارعین، تجار و حتی مصرف کنندگان که توده مردم از هر طبقه را شامل می‌شد. امتیاز تالبوت به اقتصاد و زندگی عمومی هر شهر و منطقه‌‌‌ای که در آن تنباکو کشت، خرید و فروش و مصرف می‌شد.  آسیب رساند و دست اندرکاران این محصول به ناگاه متوجه شدند که در امر تولید کالای خود هیچ اختیاری ندارند و همه به بیگانگان فروخته شده‌ای .[5] و همه آنها جدول به فروشندگان و واسطه‌های یک کمپانی انگلیس شده‌اند که در ازای دریافت حق العمل برای او کار کننده به خصوص اینکه در روزنامه ها نیز به نقادی مناد امتیاز نامه پرداختند و نقاط ضعف آن را تشریح نمودند در مقاله‌ای به انتقاد سیاسی از امتیاز نامه و دولتمردان ایرانی پرداخت و سیاست‌های اقتصادی آنها به شدت مورد استفاده قرار گرفت.

    میرزا آقاخان کرمانی طی مقاله‌ای که در روزنامه اختر منتشر شد به بحث با تالبوت پرداخته و نقاط ضعف قرار داد را تشریح می‌کند، در این مقاله در پاسخ به ادعای رژی که  این قرارداد به سود زارعین است چون محصول خود را نقد می‌فروشند میرزای کرمانی پاسخ می‌دهد زارع ایرانی همیشه محصول خود را نقدی فروخته و حتی به تجار پیش فروش می‌کرده و محصولش را هر طوری  خواسته و به هر کس که قیمت بشتری ارائه می‌داد می‌فروخت، سپس این ادعا که شرایط رژی به سود زارعان تنباکو کار است پوچ  و بی مورد است در این مقاله شرایط  رژی عثمانی با قرارداد ایران مقایسه و توضیح داده شد که در آن خصوص نیز سودی برای دولت در نظر گرفته نشده است و تجار ایرانی دستشان به کلی در معامله و صادرات بسته شده در حالی که تجار عثمانی می‌توانستند، در صادرات توتون مشارکت کنند و نهایت آن که این امتیاز منافعی به ملک و ملت عاید نخواهد کرد.[6]

    طرح این مباحث اذهان تجار را در خصوص امتیاز نامه روشن می کرد و زمینه را برای اعتراض دولت فراهم می ساخت، بنابراین طبیعی بود که قبل از همه صاحبان منافع یعنی تجار دست اندرکار تنباکو، زبان به اعتراض بگشایند و آنها عرض حالی نوشته و برای شاه فرستادند و البته از سوی شاه توجهی به این اعتراض‌نامه‌ها نشد. بنابراین می‌بینیم که یکی از دلایل اعتراض به این امتیازنامه (به خصوص از سوی تجار) دلیل اقتصادی بوده، البته در این امتیاز نامه علاوه بر ضرر اقتصادی  و به یغما رفتن بنیه مالی ایران و واگذاری امور اقتصادی ملت به بیگانگان ، خطر دیگری که جامعه را تحدید و مردم را نگران کرده بود. خطر استعمار فرهنگی بود که به سبب گسترش فساد از طریق ورود تعداد زیادی از بیگانگان غیر مسلمان در کشور پدیدار شد. که برخی مورخان تعداد آنها را تا 100 هزار نفر ذکر کرده‌اند.[7]

    بعضی از اهداف این بیگانگان عبارت بود از تبلیغ دیانت مسیح در جامعه اسلامی، ترویج فساد و بی‌بند و باری از طریق ساختن اماکن فساد و مراکز عیاشی، تحقیر شخصیت زنان ایرانی در کارهای خودشان، «به طوری که در تهران از هر گوشه و راهگذاری می‌گذشتی، زن مسلمان بودکه یکی دو طفل فرنگی را در بغل ، بسا می‌شد که یک و دو طفل از دنبالش به زبان فارسی نه جان گویان می دویدند .» [8]

    علاوه بر اینها ترویج بی‌حجابی و تضعیف عقاید و باروهای اسلامی با استفاده از زنان و دختران فرنگی بدون پوشش در معابر، مغازه‌ها، و بازار مسلمانان- همچنین این شرت تاجر ، به جای اینکه سرگرم تلاشهای تجاری خود باشد دست به اقدامات مشکوکی می‌زند که هیچ ربطی با هدف وظیفه اش نداشت به این ترتیب که از همان آغاز کار خود در مرکز تهران باغ بزرگ ایلخانی را خریده و ساختمان عظیمی در آن پی می افکند و در گرداگرد باغ، چونان قلعه‌ای حصاری بلند می‌سازد. [9]

    عباس میرزا ملک آرا برادر ناصرالدین شاه در این رابطه می‌نویسد:

    «انگلیسها به ایران آمده مانند که ایران را فتح کرده باشند با تمام بلاد مأمورین فرستادند و در هر بلدی سواری گرفتند که اجرای احکام آنها را بنمایند و سوارها با مواجب کافی و اسبان اعلی و اسلحه جدید مسلح نمود . . .  چون میدان را به این شدت خالی و بی مانع دیدند با رعایا در کمال سختی معامله نمودند و در هیچ محل ، اعتنایی به حکومت نکردند و از طرف امنای دولت که همه از کمپانی رشوه خورده بودند، هر روز به حکام ولایات اوامر صادر می شد که البته در پیشرفت کار امور مأمورین کمپانی، منتهای سعی را به جا آورد. . . .»[10]

  • فهرست و منابع دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران

    فهرست:

    مقدمه

    2- واگذاری امتیاز

    3- مفاد امتیاز

    4- مخالفین با قرارداد تالبوت

    5- کارگزاران کمپانی در شهرهای مختلف:

    فارس

    تبریز

    اصفهان

    مشهد

    تهران

    6- آیت الله میرزای شیرازی و حکم تحریم

    7- واکنش دولت در برابر حکم تحریم

    8- آثار و نتایج نهضت تنباکو:

    افزایش قدرت علما

    بالا رفتن اعتماد به نفس مردم (بیداری ایرانیان و زمینه‌ای برای

    انقلاب مشروطه)

    عقب نشینی استعمار

    پیامد سوء اقتصادی

    بی اعتباری امین السلطان و مرگ ناصرالدین شاه

    9- جمع بندی

    منبع:

    - اصفهانی کربلائی، شیخ حسن، رساله دخانیه یا تاریخ وقایع تحریم تنباکو ، به کوشش رسول جعفریان، قم، انتشارات دفتر نشر الهادی، چاپ اول، بهار 1377.

        اصفهانی، کربلائی، قرارداد رژی 1890( با تاریخ انحصار دخانیات در سال 1309 )، تهران: مبارزان چاپ دوم، 1311.

    2- اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، روزنامه ‌خاطرات ، ج/9/10 ،‌ به کوشش ایرج افشار تهران: امیرکبیر، چاپ چهارم، 1377.

    3- آدمیت ، فریدون،‌ شورش بر امتیاز نامه رژی، تهران: انتشارات پیام ، 1360.

    4- آدمیت، فریدون، فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت ایران، تهران: پیام، 1354.

    5- آژند ، یعقوب،‌ قیام تنباکو، تهران: انتشارات کتابهای شکوفه،‌ 1367.

    6- امیری،‌ سهراب، زندگی سیاسی اتابک اعظم

    7- آبادیان، حسین،‌ اندیشه دینی و جنبش ضد رژی در ایران، تهران: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، 1376.

    8- الگار، حامد، دین و دولت در ایران ،‌(علما در دور‌ه قاجار)،‌ ابوالقاسم سری، چاپ دوم، تهران: انتشارات توس، 1369.

    9- آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب. ترجمه ‌احمد گل محمدی و محمد ابراهیم فتاحی و لیلایی تهران، نشر نی،‌ 1380.

    10- بروان، ادوارد، انقلاب ایران، ترجمه : مهری قزوینی، تهران: معرفت، 1338.

    11- تیموری،‌ ابراهیم، تحریم تنباکو اولین مقاومت منفی در ایران،‌ تهران کتاب‌های جیبی،‌ 1358.

    12- زنجانی، محمد رضا، تحریم تنباکو، تهران: نمایشگاه کتاب، 1365.

    13- شمیم،‌ علی اصغر، ایران در دوره سلطنت، قاجار،‌ چاپ هشتم، تهران: مدبر ، 1381.

    14- طباطبائی، محیط،‌ نقش سید جمال الدین اسدآبادی در بیداری مشرق زمین، تهران.

    15- فوریه، سه سال دربار ایران، ترجمه ‌ عباس اقبال، تهران: دنیای کتاب، 1362.

    16- کرمانی، ناظم الاسلام،‌ مقدمه تاریخ بیداری ایرانیان، به کوشش علی اکبر سعیدی سیرجانی، ج/1، تهران: نشر آگاه 1368.

    17- کسروی،‌ احمد، تاریخ مشروطیت ایران، تهران؛ انتشارات مجید، 1379.

    18- لمبتون، آن. ک. س، سیری در تاریخ ایران بعد از اسلام، ترجمه یعقوب آژند،‌ تهران: انتشارات امیرکبیر،‌  1370.

    19- ملک زاده، مهدی، تاری انقلاب مشروطه ایران، ج/1، تهران، کتابفروشی ابن سینا، 1331.

    20-ملک آرا، عباس میرزا، شرح حال عباس میرزا ملک آرا، به اهتمام عبدالحسین نوایی،‌ تهران: انتشارات بابک، 1361.

    21- مهدوی، هوشنگ، روابط خارجی ایران (از ابتدای دوران صفویه تاپایان جنگ دوم جهانی)، تهران:‌ امیرکبیر 1377.

    22- نجفی، موسی ، تاریخ تحولات سیاسی ایران،‌ چاپ اول تهران؛ انتشارات موسه فرهنگی پژوهش ،‌ 1381.

    23- ناطق ،‌ هما،

    24- نهاوندیان، محمد،‌ پیکار پیروز تنباکو، تهران: انتشارات مخبر، چاپ دوم،

    25- نیکی،‌ ر. کدی ، تحریم تنباکو در ایران، ترجمه شاهرخ قائم مقامی،‌ تهران: کتابهای جیبی، 1358.

    26- ولایتی، علی اکبر،‌ نهضت فکری مشروطه، تهران: دفتر نشر فرهگ اسلامی، 1365.

    27- محمود، م، تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس، 5 جلد، تهران: خودکار، 1332.

    28- روزنامه اختر، سال 9017 جمادی آلاخر 1380 ، ش 23.

    29- هیجی، حکیم ملامحمد علی، رساله دخانیه، به اهتمام علی اکبر ولایتی.

     

     



تحقیق در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, مقاله در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, پروژه دانشجویی در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, پروپوزال در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, تز دکترا در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, تحقیقات دانشجویی درباره دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, مقالات دانشجویی درباره دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, پروژه درباره دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, گزارش سمینار در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, پروژه دانشجویی در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, تحقیق دانش آموزی در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, مقاله دانش آموزی در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران, رساله دکترا در مورد دانلود تحقیق تحولات سیاسی ایران

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول
دانلود مقاله، تحقیق، پروژه دانشجویی رسا پیپر